Genel Sağlık:
Sarı Nokta Hastalığı Milyonları Etkiliyor
Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu – Sarı Nokta Hastalığı hakkında bilgi
YBMD’nin tanımı: Yaşa bağlı makula dejenerasyonu, halk arasındaki adıyla sarı nokta hastalığı gelişmiş ülkelerdeki 50 yaş üstükişilerde ciddi görme keskinliği kaybının başlıca nedenidir. Hastalıkta genetik faktörler, çevresel faktörler ve sağlıkla ilgili faktörler önemli bir rol oynar. YBMD’nin nedenleri tam olarak anlaşılamamıştır. Birçok risk faktörü kesin olarak belirlenmişse de, bazıları kesin değildir. Yaş, genetik ve sigara YBMD için kesin risk faktörü olarak kabul edilmektedir.

Makula, merkezi, keskin ve renkli görmeden sorumlu, retina tabakasının (görmeye yarayan sinir hücrelerinin bulunduğu tabaka) ortasında bulunan çok küçük bir alandır. İçerdiği özel renk moleküllerinden dolayı bu alana “sarı nokta” adı verilir.  YBMD makulanın yapısal harabiyet sonucu oluşan bir hastalıktır. Makula bölgesinde yavaş yavaş ışığa duyarlı hücre hasarı geliştiği için, görme kaybı da ilerleyici özellik taşımaktadır. Işığa duyarlı hücrelerde sayı olarak azalma ve dağılımında bozulma izlenir. Erken tanı, ilerlemiş tanı araçları ve bazı yeni tedavilerin ortaya çıkması YBMD’nin doğal gelişimini önemli ölçüde değiştirmiştir.

YBMD’nin sınıflandırılması
YBMD’nin iki ana tipi kuru (ayrıca neovasküler olmayan tip olarak bilinir) ve yaş (ayrıca neovasküler veya eksüdatif tip olarak bilinir) YBMD’dir.

Neovasküler olmayan (Kuru Tipi) YBMD
YBMD’nin sık görülen tipidir. Hastalığın bu tipi sinsi bir şekilde ilerler, genellikle neovasküler YBMD’den daha iyi bir seyre sahiptir.

Neovasküler(Yaş tipi) YBMD
Neovasküler YBMD retinada anormal şekilde yeni damarların gelişmesi nedeniyle retina altında kan, inflamatuvar hücre ve  sıvının birikimi ile görülür. Neovasküler YBMD tüm YBMD tiplerinin sadece %10-15’ini temsil etse de, şiddetli görme kaybı vakalarının %80’den fazlasından sorumludur. Tedavi edilmezse, makulada yara dokusu gelişiminin bir sonucu olarak merkezi görmede ilerleyici ve şiddetli bir bozulma meydana gelebilir.

Neovasküler YBMD’de meydana gelen yeni damar gelişimi ve damarların geçirgenliğindeki artıştan vücutta normalde de var olan VEGF (vasküler endotelyal büyüme faktörü) adlı bir proteinin sorumlu olduğu bilinmektedir. Neovasküler YBMD’si olan hastalardan cerrahi olarak elde edilmiş örneklerde aşırı miktarda bulunduğuna dair kanıtlar vardır.

YBMD’nin sıklığı
YBMD yaşlı kişilerde şiddetli görme keskinliği kaybının başlıca nedeni olup, dünya çapında 20-25 milyon kişiyi etkilemektedir.Büyük çalışmalardan elde edilen verilere göre  hastalığın sıklığı %5.8 ile %15.1 arasında değişmektedir.75 yaş üstünde sıklığının %25’in üstüne çıktığı bilinmektedir. YBMD’nin batıda yaşlı kişilerde artan yaşam beklentisinin bir sonucu olarak artması beklenmektedir.

YBMD’nin yükü
YBMD hastanın okuma, araç kullanma, alışveriş yapma, saati söyleme ve yüzleri tanıma gibi görme ile ilişkili günlük işleri yerine getirme yeteneğini büyük ölçüde bozan, merkezi görme kaybıyla ilişkilidir. Görme bozukluğu aynı zamanda kişinin hareketliliğini azaltır ve düşmekten kaynaklanan yaralanma veya kaza riskini artırır. Sonuç olarak, görmenin bozulması bağımsızlık kaybı, kendine güvenin azalması, depresyon ve bunlara bağlı olarak hastanın yaşam kalitesinde önemli bir azalmaya yol açabilir.Yapılan bir çalışmada şiddetli YBMD’nin hastaların yaşam kalitesini inme, diyalize bağlı yaşama ya da prostat kanserinden fazla azalttığını ortaya koymuştur.

YBMD’nin bulguları
YBMD’nin geniş bir yelpaze içinde bulunan klinik bulguları vardır:
Çarpık görme (metamorfopsi)
Merkezde siyah nokta görme (santral skotom)
Kontrast duyarlılığının azalması (TV ekranında kontrastın azalması)
Azalmış görme keskinliği, bulanık görme

Erken YBMD’de, bu bulgular spesifik olmayabilir. Bazı hastalar bu belirtileri, normal yaşlanmanın bir parçası olarak değerlendirip görmezden gelebilirler. Ayrıca, bir gözdeki belirtiler diğer göz de etkilenene kadar fark edilmeyebilir. Ne yazık ki tanı ile tedavi arasındaki süre uzadıkça hastanın görme kaybı da hızla artacaktır.

YBMD’nin tanısı
50 yaş üstünde, görmesi tama getirilemeyen, yukarıdaki bulgulardan bir ya da birkaçına sahip hastada YBMD düşünülmelidir. Tanıyı kesinleştirmek için muayene, optik koherens tomografi ve floresein anjiografi kullanılır.

YBMD’nin tedavisi
Bu alanda daha önceki tedaviler görme keskinliğini iyileştirmezken günümüzde VEGF’in hastalığın seyrindeki rolününanlaşılması ve bunu baskılayan anti VEGF tedavilerin geliştirilmesiyle hastaların görme keskinliğinde ve yaşam kalitesinde anlamlı iyileşmeler sağlanmaktadır.

Kaynaklar:
1.    Sam Khandhadia. Age-Related Macular Degeneration. Adv Exp Med Biol 2012;724:15-36
2.    Ratnapriya R, Chew EY. Age-related macular degeneration – clinical review and genetics update. Clin Genet 2013: 84: 160–166
3.    Dhoot DS & Kaiser PK. Ranibizumab for age-related macular degeneration. Expert Opin. Biol. Ther. (2012) 12(3):371-381
4.    Muether PS et al. Delay between medical indication to anti-VEGF treatment in age-related macular degeneration can result in a loss of visual acuity. Graefes Arch Clin Exp Ophthalmol DOI 10.1007/s00417-010-1520-9
5.    Kaiser, P.K & Do D.V. Ranibizumab for the treatment of neovascular AMD. Int J Clin Pract, March 2007, 61, 3, 501–509
6.    Šiaudvytyte L, et al. Quality of life in patients with age-related macular degeneration. Medicina (Kaunas).2012;48(2):109-11
7.    Brown GC et al. The burden of age-related macular degeneration: a value-based medicine analysis. Trans Am Ophthalmol Soc. 2005;103:173-84
Anahtar Kelimeler
Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hakkında Bilinmeyenler
Yaz aylarında piknik, gezi gibi aktivitelerimiz artmasıyla kırsalda geçirdiğimiz süreçte kene ısırması,...

Haberi Oku