İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Makine Mühendisliği Bölümü lisans son sınıf öğrencileri Mehmet Tuğrul Birtek ve Berke Erbaş, kanser teşhisiyle ilgili 2 yıldır bir proje üzerine çalışıyor. Projede önemli bir aşama kaydeden öğrenciler, kanserin erken teşhisi için nanoteknoloji temelli MEMS cihazı ile bir de çip geliştirdi.

TÜBİTAK'ta 229 projenin içinden birinci seçilen cihaz, şeker ölçüm aleti gibi çalışacak. Bu şekilde bir insanın kanında kanserli hücre bulunup bulunmadığı tespit edilebilecek.

"Cihaz sayesinde erken teşhisle hayat kurtarılacak"

İTÜ Nanoteknoloji Araştırma Merkezindeki özel laboratuvarda çalışmalarını sürdüren Birtek ve Erbaş, projelerini anlattı.

Berke Erbaş, İTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Trabzon gözetiminde 2 yıldır bu proje üzerinde çalıştıklarını söyledi.

Çalışmalarının sonucunda kanser teşhis cihazı geliştirdiklerini belirten Erbaş, ''Geliştirdiğimiz cihaz, testleri laboratuvar ortamından çıkartıp hasta başı tedaviye uygun bir hale getirecek. Proje üzerine çalışarak geliştirmeye çalışıyoruz'' diye konuştu.

Erbaş, dünyada da bu konuyla ilgili araştırmaların olduğuna işaret ederek, şunları kaydetti:

''Hızla ilerleyen bir yatırım var. 5-10 yıl sonra şeker ölçüm tespit cihazları gibi bir kanser ölçüm ön tanı cihazları olması hedefleniyor. Cihazı insanlar eczanelerden alarak kendi evlerinde test yapacak. Cihaz, insanları kansere karşı önlem alacağı bir konuma getirecek. Biz de bunun Türkiye'deki ayağı olup katkı sağlamak istiyoruz. Elimizdeki bu taşınabilir cihaz, 5-10 yıl sonra herkes evinde ulaşabilecek ve kansere karşı erken tanı yapabilecek hale gelecek. Cihaz sayesinde erken teşhisle hayat kurtarılacak."

Ürettikleri çipe de değinen Erbaş, ''Çipi kendi özgün tasarımımızı kullanarak ürettik. Bir çipin maliyeti 200-250 lirayken 5-10 liraya indirdik. İnsanlar cihazı alıp çipi takacak. Çipleri kullandıktan sonra da değiştirecekler. Bu çipler eczaneden temin edilebilecek. Cihazı da geliştirerek şeker ölçüm cihazları boyutuna da getireceğiz. Amacımız insanların uzmanlık gerektirmeden tek bir tuşla kanser teşhisi yapabilmesi'' açıklamasını yaptı.

''Cihaz ve çiplerin verimliliğini artıracağız'' 

Mehmet Tuğrul Birtek de proje için patent başvurunu yaptıklarını ifade ederek, çalışmaları laboratuvar ortamında denediklerini söyledi.

Birtek, şunları kaydetti:

''Hasta üzerinde cihazı deneme aşamasına geçmedik. Bu daha sonraki aşamamız. Dünyada henüz klinik olarak birebir uygulaması yok. Bunun üzerine çalışmalar devam ediyor. Cihaz ve çiplerin verimliliklerini artırarak, kan üzerinde deneyenlere geçip sonuç almayı hedefliyoruz. Yaptığımız çipler, bir insan saçı kalınlığında bir mikro kanala sahip. Bu çipin içerisine hücreler giriyor ve biz bunları karakterize ediyoruz. Yani kanser hücresi varsa kanda, biz bu hücreleri bir noktada toplayacağız. Bunu hücrelerin boyutsal ve elektriksel farklılıklarından faydalanarak yapacağız. Vücuttaki kan hücreleri ile kanser hücreleri farklılık gösteriyor. Biz bu farklılıkları tespit edip, 'Sizde göğüs kanseri riski tespit ettik, hastaneye git' şeklinde uyaracağız.'' 

Kaynak: AA