Türkiye, 11 Mart’tan bu yana koronavirüsle mücadele ediyor. O günden bugüne hayli yol kat edildi. Özellikle tedavi basamaklarında elde edilen başarı sayesinde iyileşen hasta sayısı 250 bine dayandı. Ancak COVID-19’un kontrol altına alınmasında en önemli sorumluluk halka düşüyor. Bireysel olarak gösterilen çabalar, salgının kontrol altına alınmasındaki en büyük faktör. Uzmanlar bu nedenle üç unsuru sık sık tekrarlıyor: Maske, mesafe ve hijyen… Bu üçlü artık yeni normal hayatın düsturu. Üstelik uzmanlara göre uzunca bir süre bu kurallar hayatımızın parçası olacak.

Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Afşin Emre Kayıpmaz bu kuralların önemini, “Koronavirüs, hasta kişinin ağız ve burnundan çıkan damlacıklar vasıtasıyla sağlıklı kişilere bulaştığı için maske burada bir bariyer vazifesi görüyor” sözleri ile anlatıyor. Cerrahi maskenin, halkın genel kullanımı için uygun olduğunu ifade ediyor. 

“Kurallara uymuş olsaydık vaka sayıları düşük seviyede olurdu”

Toplumun büyük kesimi maske kuralına uyuyor. Ne var ki sokakta bu kuralı hiçe sayanlara da rastlamak mümkün. Doç. Dr. Kayıpmaz, konuyla ilgili olarak, “Maskenin burnu ve ağzı kapatması olmazsa olmazdır. Yani el bileğinde veya dirsekte, çene altında, baş üstünde, araç aynasında taşınan maskenin hiçbir koruyuculuğu yoktur” diyor ve ekliyor: 

“İki kişi de maskesini uygun biçimde takmışsa, 1,5 metre veya 3-4 adımlık fiziksel mesafeye dikkat etmişse hastalığın bu kişiler arasında yayılma ihtimali sıfıra yakın. Biz bu kurallara uymuş olsaydık vaka sayıları çok önce, çok daha düşük seviyelerde olurdu. Tam tersine son günlerin en yüksek vaka sayısına ulaştık.”

Maske ağzı ve burnu kapatmalı

Doç. Dr. Afşin Emre Kayıpmaz, maskesini hala kuralına uygun olarak takmayanlara ise çok sayıda COVID-19 hastasıyla karşılaşmış bir sağlık çalışanı olarak şu uyarıda bulunuyor: 

“İnsan, yakın çevresinden bir kişi hasta olana kadar hastalığın ciddiyetinin farkına varmıyor. Kendimizi, sevdiklerimizi korumak için kalabalıklardan kaçınalım ve lütfen maskeyle burnumuzu kapatalım. Özellikle çok sayıda insanı etkileyebilecek şoför, aşçı, garson, kuaför, güvenlik görevlisi, kabin memuru vb. meslek gruplarında çalışanlar maske kullanımı konusunda son derece özenli olmalı.”

Maske kullanımı aşamalı olarak azalacak

Koronavirüsle mücadelede uzunca bir süre daha önlemlere devam edileceği söyleniyor. Herkesin merak ettiği soru, maskelerin daha ne kadar süre takılacağı… Kayıpmaz, soruya, “En azından önümüzdeki sonbahar ve kışı maskeyle geçireceğimizi öngörüyorum” cevabını veriyor. 

Sağlık çalışanları, hastaları iyileştirmek için canla başla mücadeleyi sürdürüyor. Ancak yeni vakaların ortaya çıkmasına engel olmak, en az hastaları iyileştirmek kadar önemli. Doç. Dr. Kayıpmaz, eldeki en güçlü silahın mesafe, uygun şekilde takılan maske ve temizlik olduğunun altını çizerek şöyle konuşuyor: 

“Bu kurallardan taviz verdiğimiz takdirde vaka sayıları artışa geçebilir. O yüzden tehlike geçtikten sonra, aşamalı olarak maske kullanımını azaltmak doğru olacaktır.”