Kan bağışı sürekli bir ihtiyaç. Plazma bağışı da koronavirüs hastalarının yoğun bakımda kalma süresini azaltıyor. Ancak son dönemde hem plazma hem de kan bağışlarında düşüş yaşanıyor. Bu nedenle ulusal kan stokları azalıyor.

Kızılay’ın Türkiye genelinde 300 bağış noktası var. Bunların 170’i gezici araç. Bu araçlar şehirlere ve ilçe meydanlarına konuşlandırılıyor. Kızılay, bağışlanan kanı ihtiyacı olan kişilere verilmek üzere hastanelere ulaştırıyor.

Hafta içi kan bağışına vakit bulamayan vatandaşlar, hafta sonu sokağa çıkma kısıtlamasından muaf tutuluyor.

Kan bağışıyla ilgili bilinmesi gerekenler

- 18-65 yaş aralığında 50 kilogramın üzerindeki her sağlıklı birey kan bağışçısı adayı olabiliyor.

- Bağış yapmak isteyen kişi bir form dolduruyor. Ardından fiziksel muayeneye tabi tutuluyor. Eğer bağışçı adayı uygunsa işlem gerçekleştiriliyor. 

- Kan bağışı yapmak isteyenler, en yakın bağış noktasına kanver.org adresi üzerinden ulaşabiliyor.

- Kan bağışı işleminde kullanılan tüm malzemeler tek kullanımlık ve steril. Bağış noktaları da sürekli dezenfekte ediliyor.

- Bağış işlemi 15-20 dakika sürüyor.

- Erkekler 3 ayda bir, kadınlar 4 ayda bir bağış yapabiliyor.

- Toplanan kanlar, titizlikle yürütülen kontrollerin ardından hastalara veriliyor. 

Plazma bağışıyla ilgili bilinmesi gerekenler

İmmün plazma tedavisi, 1900’lerin başından bu yana tıp dünyasında bilinen bir yöntem. SARS, MERS, Ebola, Kuş Gribi gibi salgınlarda da uygulandı. 

- COVID-19 hastalığına yakalanmış ve sonrasında iyileşmiş 18-60 yaş arasındaki erkek ya da hamile kalmamış kadınlar bağışçı olabiliyor. Ayrıca bağışçıların kan transfüzyonu yapılmamış kişiler olması gerekiyor.

- Bağışçıların COVID-19 tanısı aldığına dair laboratuvar sonucu olması gerekiyor. Klinik olarak iyileşmesinin üzerinden en az 14 gün geçmiş olmalı, en az 2 adet PCR test sonucu negatif olmalı. Klinik iyileşmenin üzerinden 28 gün geçtiyse test negatifliği şartı aranmıyor.

- Bağış yapmak isteyenler, bağışçı sorgulama formu dolduruyor ve muayene ediliyor.

- Uygun olan adaylardan aferez denilen yöntemle, bağışçının kanında bulunan ve hastanın ihtiyacı olan kan bileşenleri alınıyor. İşlem 45-60 dakika sürüyor. Ardından bağışçıdan alınan kana laboratuvar testleri uygulanıyor.

- Plazma bağışının sağlık açısından herhangi bir riski bulunmuyor. Kanın ayrıştırılması için kullanılan setler tek kullanımlık ve steril.

- İmmün plazma bağışı, iyileştikten en az 14 gün sonra, en fazla 3 ay içerisinde yapılabiliyor. En az 10 gün ara ile 1 ay içerisinde en fazla 3 kez bağış yapılabiliyor. 3 ay içerisinde toplam 8 kez immün plazma bağışlanabiliyor.

Küçük bahaneler, büyük iyiliklere engel olmasın. Siz de bir ünite kanla 3, plazma bağışıyla 8 hastaya umut olabilirsiniz. 

Seslendirme: Nurya Yardımcı