Trafik kazaları, ameliyatlar, doğum sırasında yaşanan komplikasyonlar, kan hastalıkları… Her gün binlerce hasta, hayatta kalabilmek için bir ünite kana ihtiyaç duyuyor. Saymakla bitmeyen pek çok durumda, insan hayatını kurtaran en kritik destek kan bağışı oluyor. Ancak kan, laboratuvar ortamında üretilemiyor… Bu nedenle onun tek kaynağı insan; yani gönüllü bağışçılar. Düzenli kan bağışı, sadece vicdani bir sorumluluk değil aynı zamanda toplum sağlığının sürdürülebilirliği için de vazgeçilmez bir gereklilik.

Türkiye’de gönüllü kan bağışının tek yetkili ve güvenilir kurumu olan Türk Kızılay, her gün binlerce hastaya ulaşan bir yaşam köprüsü kuruyor. Kızılay’ın kan bağışı ağı sayesinde yalnızca bireyler değil, tüm sağlık sistemi nefes alıyor. Kan Bağışı Haftası dolayısıyla, Türkiye’de kan temini alanında gelinen noktaya ve Kızılay’ın bu alandaki çalışmalarına gelin yakından bakalım…

4 ayda yaklaşık 1 milyon ünite kan toplandı

Kızılay, 2025 yılının Ocak-Nisan döneminde 965 bin 174 ünite kan topladı. Bu bağışlar, 939 bin 455 gönüllü bağışçının katkısıyla gerçekleşti. Erkekler yüzde 87 oranında katılım gösterirken, kadın bağışçılar yüzde 13’lük payla katkıda bulundu.

Bağışçı profiline bakıldığında, en yüksek katılım 20-21 yaş aralığında gerçekleşti. Toplam bağışların yüzde 18’i 18-24 yaş, yüzde 53’ü 25-44 yaş ve yüzde 29’u 45-70 yaş grubunda. Ayrıca 2025’in ilk dört ayında 275 bin 263 kişi, ilk kez kan vererek gönüllü bağışçılar kervanına katıldı.

Nisan ayında tarihi rekor

2025 yılının nisan ayında toplanan 297 bin 666 ünite kan toplandı. Bu, Kızılay’ın tarihte tek ayda ulaştığı en yüksek bağış miktarı oldu. Söz konusu rakam, belirlenen 268 bin 500 ünite hedefin yüzde 11 üzerine çıkarak büyük bir başarıya imza atıldığını gösterdi.

Kızılay, Türkiye genelinde yaklaşık bin 200 hastaneye güvenli kan ve kan bileşeni ulaştırmak için günde ortalama 9 bin ünite bağış toplamayı hedefliyor. Kan ürünlerinin raf ömrü kısa olduğu için düzenli ve kesintisiz bağış büyük önem taşıyor. Aksi takdirde hastaların tedavisinde aksama riski doğabiliyor.

Kan bağışı nasıl yapılıyor?

Kan bağışlamak, sanılanın aksine son derece kolay ve zahmetsiz bir süreç… Gönüllüler kan vermek için kendilerine en yakın bağış noktasını bir tıkla öğrenebiliyor. Bunun için “www.kanver.org” adresine başvurulabilir. Ayrıca Türk Kızılay Mobil Kan Bağışı uygulaması, 168 numaralı ücretsiz çağrı merkezi ya da E-Nabız sistemi etkin bir şekilde hizmet veriyor.

Randevu oluşturduktan sonra bağış noktasında kısa bir form dolduruluyor. Ardından doktor tarafından yapılan sağlık kontrolü ile kişinin kan vermeye uygun olup olmadığı belirleniyor. Uygunluk onayı alındığında ise kan bağışı süreci başlıyor. Erkekler her 3 ayda bir, kadınlar ise 4 ayda bir kan verebiliyor.

Kızılay, tüm kan gruplarında stok seviyesini güvenli düzeyde tutabilmek için toplumun her kesiminden düzenli kan bağışına ihtiyaç duyuyor.

TÜRKÖK’e 13 bine yakın bağış yapıldı

Sadece kan değil, yaşamı yeniden başlatan kök hücre bağışında da önemli gelişmeler yaşanıyor. 2025’in ilk dört ayında 12 bin 709 kişi, Türkiye Kök Hücre Koordinasyon Merkezi Projesi’ne (TÜRKÖK) yeni bağışçı adayı olarak kaydedildi. Böylece aktif kök hücre bağışçı adayı sayısı 1 milyon 180 bin 716’ya ulaştı.