Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi (KSBÜ) Tıp Fakültesinde 2019 yılında kurulan Araştırma Laboratuvarı Uygulama ve Araştırma Merkezinde (KUYAM) AR-GE çalışmalarının yanı sıra hücre kültürü, preklinik (klinik öncesi) araştırmalar, hayvansal deney çalışmaları yürütülüyor.

Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığınca (TÜSEB) desteklenen projeyle bağırsak hastalıklarının tedavisine yönelik ürün geliştirmek için KUYAM'da 3 yıl önce başlatılan çalışma olumlu sonuç verdi.

"BOROBİYOTA" adı verilen ürünle ilgili şu ana kadar 3 uluslararası bilimsel makale yayımlandı, projenin patent başvurusu da yapıldı.

Ürünün patentinin alınmasının ardından hem fonksiyonel gıda hem de sağlıkta yenilikçi ürün olarak kullanılması hedefleniyor.

"Bor üzerinde yaptığımız çalışmalarımızla ülkemize katkı sağlamayı hedefliyoruz"

KUYAM Koordinatörü Doç. Dr. Fatih Kar, sağlık alanında Türkiye'nin güçlü bir AR-GE üssü olduğunu söyledi.

Kütahya'nın Türkiye'nin en büyük bor madeni rezervlerine sahip olduğunu belirten Kar, "Merkezimizde borla ilgili önemli bilimsel çalışmalar yapıyoruz. Milli ve yerli sloganıyla çıktığımız bu yolda, özellikle bor üzerinde yaptığımız sağlık alanındaki çalışmalarımızla ülkemize katkı sağlamayı hedefliyoruz." dedi.

Kar, TÜSEB tarafından desteklenen proje ile bağırsak hastalıklarının tedavisine yönelik ürün geliştirmek için 3 yıl önce çalışma başlattıklarını hatırlattı.

Bu kapsamda bağırsak hastalıklarının tedavisine yönelik çalışmalara başladıklarını anlatan Kar, şöyle konuştu:

"Bağırsağa bağlı olarak da beyin hastalıkları dediğimiz nörodejeneratif hastalıklar da ortaya çıkıyor. Literatüre baktığımızda 'ikinci beyin' olarak da tanımlanan bağırsaklarda milyonlarca bakteri yaşamakta ve bu milyonlarca bakteri acaba bu hastalıklara nasıl davranıyor. Bunun için biz bir proje geliştirdik. Bu proje fikirden ürüne dönüşme sürecine girmişti. Yaptığımız çalışmalarda bağırsak sağlığı bozulduğunda bu bakterilerin de yok olduğunu, bazılarının çoğaldığını, bazı yararlı bakterilerin ortamdan uzaklaştığını tespit ettik."

"Hem deneysel hem de hücre kültürü çalışmaları gerçekleştirdik"

Bağırsak hastalıklarının bakterilerle alakalı olabileceğinden yola çıkarak yararlı bakterilerin sayısının artırmak için çalışma yürüttüklerini dile getiren Kar, bunun için bor minerallerinden yararlanmaya karar verdiklerini anlattı.

Çalışmalarında bor mineralleri kullanmaya başladıklarını belirten Kar, şöyle devam etti:

"Biz yerli ve milli ürün olarak düşündüğümüz bor mineraliyle bu yararlı bakteriler olarak bilinen probiyotikleri nasıl arttırabiliriz, bu bağırsak hastalığına yakalanmadan önce nasıl bunu engelleyebiliriz diye yola çıktık. Yaptığımız çalışmalarda bor mineralinin yararlı bakterilerin yaşam alanını artırdığını ve hastalıkları önlemesinin yanı sıra aynı zamanda tedavi ettiğini belirledik. Bunun için hem deneysel hem de hücre kültürü çalışmaları gerçekleştirdik. Hayvan deneylerinde sadece bağırsak hastalığı değil, buna bağlı olarak Alzheimer, parkinson gibi nörodejeneratif hastalıkların tedavisinde de etkili olduğunu tespit ettik."

Kar, tüm bu çalışmaların sonunda bağırsak sağlığını düzenleyen ve nörodejeneratif hastalıkların tedavi edilmesine yardımcı olan "BOROBİYOTA" adını verdikleri bor mineralli ürün geliştirdiklerini söyledi.

Türkiye'de geliştirilen benzer ilaçların sınırlı sayıda olduğunu, borla geliştirilen başka bir çalışma olmadığını dile getiren Kar, "Araştırma merkezimizde yaptığımız bu çalışmalar borun etkinliğini ortaya koydu. Araştırmalarımızda tüm mikrobiyom analizini yani o milyonlarca bakterinin hangisinin faydalı olduğunu tespit ettik. Bunu borla nasıl artırdığımızı ortaya koyduk. Böyle bir çalışma henüz literatürde yok. Ürünümüzün prototipini gerçekleştirdik ve patent başvurusunu yaptık." ifadelerini kullandı.

Kar, çalışmalarda öğrenci ve akademisyenlerden oluşan merkezde görevli 10 kişilik bir ekibin emeği bulunduğunu sözlerine ekledi.