The Lancet Public Health dergisinde yayımlanan ve 300 binden fazla kişiyi kapsayan geniş çaplı bir inceleme, periodontit (şiddetli diş eti hastalığı) ile ilerleyen dönemde tip 2 diyabet teşhisi konulma olasılığı arasında bağ bulunduğunu ortaya koydu.

Söz konusu ilişkinin tersi yönde de işlediği, diyabetin de gelecekte diş eti hastalığı ve diş kaybı riskini artırdığı belirlendi. Bu bulgular, ağız sağlığı ile metabolik sağlık arasındaki bağın tahmin edilenden daha güçlü olduğuna işaret ediyor.

Periodontit ve diyabet arasındaki çift yönlü ilişki

Portekiz'deki Egas Moniz Sağlık ve Bilim Okulundan periodontolog João Botelho liderliğindeki uluslararası ekip, 16 ülkeden 28 uzun süreli çalışmayı inceledi.

Yaklaşık 29 bin katılımcının 5 ila 20 yıl boyunca takip edildiği altı araştırmada, başlangıçta periodontit rahatsızlığı bulunan kişilerin takip sürecinde tip 2 diyabete yakalanma oranının hastalıksız bireylere kıyasla yüzde 18 ila 25 daha yüksek olduğu tespit edildi.

Tüm dişlerini kaybetmiş kişilerin takip sürecinde yeni tip 2 diyabet teşhisi alma oranının yüzde 30 daha yüksek olduğu görüldü. Benzer şekilde, araştırmaya diyabet hastası olarak başlayan kişilerin ilerleyen yıllarda periodontit geliştirme ve diş kaybı yaşama olasılığının daha yüksek olduğu kaydedildi.

Sistemik iltihaplanma insülin direncini tetikliyor

Uzmanlar, iki durum arasındaki ilişkinin olası nedenlerini ağızdaki sürekli iltihaplanmaya bağlıyor. Hasarlı diş eti dokusundan kana karışan bakteri ve iltihaplı moleküller, vücudun diğer bölgelerinde iltihaplanmaya yol açabiliyor. Bu durum teorik olarak vücudun insülin hormonuna verdiği yanıtı olumsuz etkileyerek tip 2 diyabetin temel özelliklerinden biri olan insülin direncine zemin hazırlıyor.

Kandaki yüksek şeker seviyesi ise iyileşme sürecini yavaşlatarak vücudun enfeksiyonlarla mücadele kapasitesini düşürüyor ve diyabet hastalarını diş eti hastalıklarına karşı daha savunmasız bırakıyor.

Sağlık sistemlerinin entegrasyonu çağrısı

Dünya genelinde diyabetin yaklaşık 830 milyon, ağız hastalıklarının ise 3,7 milyar kişiyi etkilediği belirtiliyor. Bu yüksek oranlara rağmen ağız sağlığı, diyabet önleme ve yönetim stratejilerine henüz düzenli olarak dahil edilmiyor.

Araştırma ekibinden Fernando Valentim Bitencourt, ağız sağlığı ve diyabet bakımının daha yakın entegrasyonunun tedavileri iyileştireceğini ve sağlık sistemlerini daha verimli hale getireceğini vurguluyor.

Kızarık, şiş, çekilen veya sık sık kanayan diş etlerinin, özellikle diyabet risk faktörleri taşıyan bireyler tarafından bir diş hekimine danışılması gerektiği ifade ediliyor.