Söz konusu lekeler, makrofaj adı verilen bağışıklık hücrelerinin kolesterol ve diğer yağlarla dolması sonucu meydana geliyor.

Sıklıkla kanda yüksek kolesterol seviyeleriyle ilişkilendirilen bu durum, tek başına zararsız kabul edilse de damarlarda yağ plaklarının birikmesiyle gelişen ateroskleroz (damar sertliği) ile benzer bir biyolojik süreç taşıyor.

Stanford Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada, ksantalazma teşhisi konmuş 17.925 kişinin sağlık verileri, göz muayenesinden geçmiş ve ksantalazması olmayan eşleştirilmiş kontrol grubuyla karşılaştırıldı:

Ksantalazma hastalarında kalp krizi geçirme oranı yüzde 1 iken, kontrol grubunda bu oran yüzde 0,35 seviyesinde kaldı.

İlk yılda inme riski ksantalazma grubunda yüzde 0,95 (kontrol grubunda  yüzde 0,30), geçici iskemik atak riski ise yüzde 0,60 (kontrol grubunda yüzde 0,19) olarak kaydedildi.

Uzun vadeli etkiler: 5 ve 10 yıllık takip süreçlerinde iki grup arasındaki fark azalsa da ksantalazması olan kişilerin kalp krizi, inme ve geçici iskemik atak geçirme olasılığı belirgin şekilde yüksek kalmaya devam etti.

Kanda yüksek yağ seviyesi olmasa da risk devam ediyor

Çalışmanın dikkat çekici bir diğer bulgusu, kanda kolesterol veya yağ seviyeleri normal olan ksantalazma hastalarında da kalp ve beyin damar krizlerinin görülme oranının benzer düzeyde yüksek olması.

Bu durum, göz çevresindeki lekelerin sadece yüksek kolesterolün değil, henüz tam olarak anlaşılamamış farklı sistemik risk faktörlerinin de bir göstergesi olabileceğini ortaya koyuyor.

Erken teşhis ve önlem fırsatı

Araştırmacılar, ksantalazma şikayetiyle dermatologlara veya göz doktorlarına başvuran kişilerin çoğunlukla bunu estetik bir kaygı olarak gördüğünü, ancak bu hastaların teşhis edilmemiş kardiyovasküler risk taşıyor olabileceğini vurguluyor.

Göz çevresindeki bu belirgin yapıların erken fark edilmesi; yaşam tarzı değişiklikleri, tansiyon kontrolü ve kolesterol düşürücü tedaviler gibi önleyici adımların vakit kaybedilmeden atılmasına imkan sağlayabilir.